INFERNO canto VI° in campobassano
INFERNO canto VI in campobassano
Mo torn’a la mèntë chë zë chiurèttë
‘nnant’a lë piérë dë lë ddu’ cainatë,
che dë tristézza tuttë më cunfunnèttë,
nuovë turmiéntë e nuovë turmëntatë
më viénnë attuornë, cummë më móvë;
e cummë më girë, e cómë i’ lë guardë.
I’ stènghë a u tèrzë ciérhië, dë la pioggia
eterna, maledétta, fredda, tosta;
règulë e qualità so’ sèmpë lë stéssë.
‘Rànnëna grossa, acqua sporca e névë
pë l’aria scura zë rëména;
puzza la terra che chéssë rëcévë.
Cerbërë, fiéra divèrza e crudèla,
kë tre gólë cumm’a canë làtra
‘ngopp’a la genta che qua è suvërchiata.
L’uocchië russcë te’, la varva ónta e scura:
La panza larga, ógnë longhë a lë zampë;
ràngëchë lë spirëtë, scorcia e squarta.
Alluccà lë fa la pioggia cumm’a canë;
da unë all’àutë latë zë vòtënë pë pararzë,
gërannësë spissë, povërë puccaturë.
Quannë cë smicciattë Cerbërë, gran diavulë,
a vócchë apèrtë, mustrannëcë lë zannë,
‘ntënèa partë du cuorpë che stèssë férmë.
E la guida me’, allungattë lë manë,
pigliattë la terra, ignèttë lë poina
e cë lë jëttàttë dent’a lë cannarilë arrajatë. (v.27)
Cumm’a quillë canë arrajatë ca të vo’ sbranà
e z’acquiètë dopë che u scié datë u muccëchë,
che sulë pë chéssa vo cummattë
‘ccusì zë facènnë chéllë faccë sporchë
du demonië Cerbërë, che sturdiscë
l’anëmë chë vuléssënë èssë sórdë.
Nu’ passavamë ‘ngopp’a l’ombra chë prèsscia
la dura pioggia, e pusavamë lë piérë
‘ngopp’a l’ombrë lórë che parèanë vérë.
Lórë stèanë pë terra tuttë quantë;
cumm’a unë che d’assëttàtë z’è auzatë, subbëtë
ch’essa cë vëdèttë passà ‘nnantë.
<< O tu chë sié pë quistu ‘mbèrnë purtatë>> (v. 40)
më dicèttë,<< rëcanùscëmë, së saië;
tu fustë primë che i’ murissë>>.
E ijë a issë:<< u magonë che tu tié
forzë të tira fórë da la mènta mija,
‘ccusì më parë che nën t’avessë vistë maië.
Ma dimmë chi sié, che accusì diverzë
luoghë sié missë, e a ‘ccusì fatta péna
che, aùtë, è maggë, niént’è cchiù bruttë>>.
E issë a me: << La cità to’, ch’è chiena
‘e mmirija ccusì che travocca già da u sacchë,
essa më tënèttë in vita serena.
Vu’ cittadinë më chiamastë Ciacco:
pë la dannosa colpa dë la góla,
comë tu vidë, sott’a u chiovërë më stanchë.
E i’ anëma trista, nën so’ sulë
ca tuttë chéstë a stéssa pena stémë,
pë la stessa colpa>> e cchiù nën dicèttë. (v.57)
E i’ u rëspunnivë: << Ciacco, l’affannë tuë
më pésa tantë, che a chiagnërë më fa;
ma dimmë, se u saië, andò vannë
lë cittadinë dë la cità përduta;
se cacchérunë è giustë, e dimmë la raggionë
pëcché è assalita da tanta discordia>>.
E issë a me: << dopë na longa ‘uèrra
‘ncumënzannë a ‘ccidërzë, e la parta salëvaggë
cacciarrà l’àuta k’assaië viulènza.
P’appriéssë cummiénë che chesta càgnë
ent’a tre annë, e che l’àuta supëra
kë la forza chélla che neutralë parë.
Autë tënarrà pë assaië tiémpë u putérë
mëttènnë l’auta sotta la presscia
in modë che essa soffra, o che zë rësènta.
Iùstë so’ ddu’ e nën so’ sëntutë:
superbia, ‘mmiria e avarizia so’
lë tre puzéllë ch’hannë lë córë appicciatë>>.
Qua mëttèttë finë u lagrëmusë suonë. (v.75).
E i’ a issë:<< ancora voglië che tu më ‘nsignë,
e che cchiù më fai riàlë.
Farinata e u Tegghiaio che furënë tantë dégnë,
Jacopo Rusticucci, Arrigo e u Mosca,
e l’autë che a fa bbénë mëttènnë ingégnë,
dimmë addò stannë, e fa ca i’ canòschë,
che u gruossë desiderië më préma dë sapé
se u cielë l’è dócë, o u ‘mbèrnë u ‘ntóssëca>>.
E quillë a me: << Lórë stannë tra l’anëmë cchiù nérë;
diversa colpa sottë l’aggravë a u funnë;
se tantë calë là lë puó vëdé.
Ma quannë tu sarraië a u dócë munnë,
të préghë dë rëcudarmë all’auta gènta mija;
cchiù nën të dichë e cchiù nën t’arrësponnë.>>
L’uocchië dërittë allora turcèttë bruttë;
më guardattë nu pochë, e po’ vassciàttë u capë;
cadèttë po’ cummë all’autë cëcatë.
E la guida më dicèttë: << cchiù ‘nzë sveglia
di qua da u suonë dë l’angelëca tromba
quannë vënarrà la nemica podestà,
ognunë vëdarrà la trista tromba,
rëpigliannë la carna so’ e la fëùra,
sëntarrà quillë che eternë rëmbumbattë>>.
‘ccusì trapassammë pë la zózza iòzza
dëll’ombrë e dë la pioggia, a passë liéntë,
tuccannë nu pochë la vita dë la vëntura.
Pëcché i’ dëcivë << Maestrë, ‘stë turmiéntë
crisciarrannë pë lórë dopë la gran sëntènza,
o sarannë dë ménë, o cchiù tuostë?>>
E issë a me: << turnë a la tua scienza,
chë vó’ la cosa cchiù perfetta,
cchiù santë u benë, e ‘ccusì u dulorë.
Tuttë chésta genta maledètta
veramèntë perfetta mai dëvènta,
cchiù da là che da qua l’aspetta>>.
Nu’ gërammë attuornë chella strada,
parlannë assaië che ijë nën raccontë,
vënèmmë a u puntë chë rësscégnë,
e qua truvammë a Pluto, u gran nemichë.
Visite: 325