INFERNO canto VIII° in campobassano
INFERNO canto VIII° in campobassano
I’ dichë, cuntinuamèntë che assai primë
ch’arrëvàssëmë a lë piérë dë la torrë,
l’uocchië nuostrë guardannë ‘ngoppë,
ddu’ fiammèllë ché vëdèmmë là,
e n’auta da luntanë pë signalë,
tantë, ca l’uocchië a stiéntë putèa vëré.
E ijë, gërannëmë a u marë d’u sapé,
dëcivë: << Quistë chë vo dicë? E che rëpétë
quill’autë fuochë? E chi so’ chillë che l’appiccënë?>>
E issë a me: << ‘Ngoppë pë l’acqua zozza (v.10)
già può vëré chë ci aspètta,
së la négghia du pantanë ‘nt’u nasconnë>>.
Corda nn’ scuccattë da sola la freccia
chë currènnë pë l’aria ccusì fortë,
cumm’ijë vëdivë na nava pëccërélla
mënì pë l’acqua a la parta nostra,
sottë la guida dë nu galiotë
che alluccava: <<Mo sié arrëvatë anëma malamentë!>> (v.19)
<<Flègias, Flègias, tu allucchë a vuotë,>>
dicèttë u signorë mijë << pë ‘sta vota
‘ncë tënarràië, sulë pë passà la paluda stémë qua>>.
Cumm’è quillë chë témë nu gruossë traniéllë
chë z’aspètta e po’ zë në libbëra,
‘ccusì zë facèttë Flègias pë l’arrajatura rëmagnta.
La guida mija saglièttë ‘ngopp’a la varca
e po’ më facèttë saglì appriéss’a issë,
e sulë dopë ca saglivë ijë, carëca parèa u legnë.
Subbëtë che la guida e ijë stèmmë ‘ngoppë, (v.28)
currènnë zë në va l’antica varca,
spustannë l’acqua cchiù assa’ d’u solëtë.
Mèntrë nu’ curravamë pë la paludë,
annanz’a mme z’apprësëntàttë unë chinë ‘e fanghë,
e dicèttë: << chi sié tu, chë vié qua prima dëll’ora?>>
E i’ a issë: << se i’ venghë, nën rèstë,
ma tu chi sié, che accusì scié fattë bruttë?>> (v.35)
Rëspunnèttë: << Vidë ca so’ unë chë chiagnë>>.
E i’ a issë: << K’u chiagnë e k’u luttë,
spirëtë malëdittë, rëmànë là,
ca i’ të rëcanòschë, purë se sié vrittë tutte>>.
Allora stënnèttë contrë tutt’e ddu’ lë manë;
pë cuië u maestrë addunatësë u cacciattë,
dicènnë:<< Passallà kë tuttë l’autë canë>>. (v.41)
Po’ u cuollë më pigliattë tra lë manë, strittë
më vasciattë e dicèttë:<< Anëma sdignosa,
bënërétta chélla mamma chë të tënéttë incinta!
Quillë è statë a u munnë përzona prepotènta
dë buntà sua nn’ më parë rëcurdà mèrëtë,
‘ccusì l’ombra purë qua è furiosa.
Quantë ‘n terra zë siéntënë rre,
che qua stannë cummë a puorcë rëscignatë,
lasciannë dë lorë cosë dègnë sulë dë disprèzzë>>. (v.52)
E ijë: << Maestrë, sarrija assai cuntièntë
dë vëdérlë affucà dent’a ‘sta vróda,
primë che nu’ scìssëmë da u laghë>>.
E issë a me: << Prima che la spiaggia arriva
të sarà fattë cuntiéntë;
dë talë desidèrië è bénë che në guódë>>.
Dopë nu pochë, vëdivë quillë strazië (v.58)
chë në facènnë dë quistë lë fangosë gentë,
che Ddijë ancora unóra e rëngrazië.
Tuttë quantë alluccavënë: << A Fëlippë Argenti!>>
E u fiorentinë spirëtë strambë e fumusë
zë rëggëravë ‘ngopp’a issë stéssë kë lë diéntë.
Qua u lasciammë, ca cchiù nn’arraccontë,
ma rént’a lë récchië m’arrëvànnë tuttë lë dulurë suë,
pëcché i’ annantë l’uocchië sbarrë.
U buonë maestrë dicèttë: << Oramaië, figliuolë,
z’avvicina la città che zë chiamë Dite,
kë lë cittarinë prëssatë, inzièmë a na grossa schiéra>>.
E ijë: << Maestrë, già lë muschèë suë
làddentrë a la vallë védë
rosscë, cummë asciutë da u fuochë
fussërë>>. E issë më dicèttë: << U fuochë éternë,
chë déntrë l’affoca, lë fa vëdé rosscë,
cummë tu le vidë, a ‘stu ‘mbèrnë vasscë>>.
Nu’ arrëvàmmë dentrë a àutë fuossë.
No sènza prima fa na gërata,
vënimmë a u postë addò u barcaiuolë, fortë
<< Scìtë!>> issë alluccattë; << qua sta l’éntrata>>.
I’ vëdivë a cchiù dë millë ‘ngoppë a lë portë,
dicévënë: << Chi è quissë ca senza morta
va p’u régnë dë la morta gentë?>> ( v. 85)
E u saggë maestrë mijë facèttë ségnë
dë vulé parlà a lorë ségrètamèntë.
Allora smëttènnë nu pochë la prutèsta,
e dicènnë: << Viè tu sulë, e quissë zë në va,
ch’accusì àriusë èntrattë pë ‘stu règnë.
Sulë zë në rëvà pë la pazza strada,
pruvassë, së u sa; ca tu qua rimarrai,
che u sié purtatë a ‘sta scura cuntrada>>.
Piénzë, léttorë, quantë më scunfurtavë
sëntì u suonë dë lë parolë malëdittë;
che i’ nën crëdivë dë turnarcë maië.
<< O cara guida mija, che pë cchiù dë settë
votë më sié datë curaggë e scampatë
da periculë gruossë ca më stéanë contrë,
nën më lassà>> dicivë ijë, << ‘ccusì distruttë;
e se j’ cchiù ‘nnantë c’è negatë,
rëturnamë pë lë passë nuostrë inziémë, subbëtë>>. ( v. 102)
E quillë signorë che là m’avèa purtatë,
më dicèttë: << Nn’avé paura, che u passë nuostrë
nisciunë ciu po’ fërmà, ch’è destinatë.
Mo qua aspiéttëmë, e u spirëtë rëlassa
e nutrë bona spëranza
ca i’ nën lasscë a ‘stu munnë funnë>>.
‘Ccusì zë në va e qua më lassa,
ma issë nën stèttë a luonghë là, kë lë ‘uardianë
ognunë dë lorë déntrë dë corsa rëturnannë.
Chiurènnë lë portë l’avversarië nuostrë,
‘nfaccia a u signorë mijë, che forë rëmanèttë
e rëvulgennësë a me kë poca passë liéntë.
L’uocchië vàsscë tëèa e lë ciglië scunfurtatë
e dicèa suspërannë:
<< Chi m’ha negatë d’entrà a la casa d’u dulorë!>>
E a me dicèttë: << Tu, pëcché i’ më ‘nguiétë,
‘ntë sbauttì, ca i’ hajja véncë la prova,
chiunquë a difesa déntrë z’aggira.
Chésta strafuttènza nën è nova,
che già la usannë a la ména segréta porta,
‘ngopp’a essa tu vëdistë la scritta morta;
e già, da qua da essa, scégnë la ripa
passannë pë la cérchia, senza scorta,
talë che pë essa ce sarà la terra aperta>>.
Visite: 287